Bruno
08-07-09, 07:00 AM
http://www.pafjale.com/pictures/7854e17bad92901c7c20a784af813d42.jpg
Zgjedhėsi Sali Ramė Berisha, 65 vjeē, votonte paraditen e 28 qershorit te Liceu Artistik i Tiranės. Dy net mė parė nė sheshin Skėnderbej tė tejmbushur me pasagjerė autobuzėsh qė ishin dyndur nga mbarė vendi deklaronte: Sonte uragani i fitores ėshtė shndėrruar nė detin blu tė fitores sonė, uragani i fitores qė vėrshon nė tė katėr anėt e kėtij vendi, nė qytete, komuna, fshatra, rrugė edhe sheshe. Dy ditė mė pas, Shqipėria nuk votoi blu dhe PD-ja doli partia e dytė pas PS-sė. Zgjedhėsi Ilir Rexhep Metaj, 40 vjeē, votonte i pari, ndėr kryetarėt e partive, nė njė lokal privat. Nė mitingun pėrmbyllės tė fushatės, ndėr tė tjera u shpreh se:
Sot do tju them me garancinė mė tė plotė, se Lėvizja Socialiste pėr Integrim ka arritur numrin e 34 deputetėve dhe diskuton 15 mandate mė shumė, deri tė dielėn. Sot Lėvizja Socialiste pėr Integrim, ėshtė forca e parė nė 4 qarqe, nė radhė tė parė nė Fier dhe nė Berat. Sot nė qarkun e Tiranės, LSI dhe koalicioni ynė ka tė sigurt 8 mandate dhe luftojnė pėr 11 deri tė dielėn.
Njė javė mė pas, partia qė ai ka drejtuar prej themelimit nė shtator 2004, ka marrė vetėm 4 mandate, apo 10 pėr qind tė asaj qė synonte. Tani, dy tė humburit e mėdhenj tė asaj qė aspironin nga zgjedhjet, Sali Berisha dhe Ilir Metaj, po bashkojnė humbjet e tyre pėr tė bėrė numrat e njė koalicioni, pėr tė fituar njė qeveri tė pėrbashkėt. Duke shkelur mbi shumė parime dhe mbi tė gjitha duke fshirė atė vijė ndarėse mes tė majtės dhe tė djathtės, ne emėr tė njė force pragmatiste, qė mė mirė do njė vezė sot se njė pulė mot.
***
Sali Berisha dukej i vendosur, disa ditė para zgjedhjeve tė 28 qershorit 2009 se do tė bėnte qeverinė tjetėr me po ata me tė cilėt kishte qeverisur pėrmes skandaleve tė panumėrta prej shtatorit 2005. Shprehej se nuk do tė bėnte kurrė njė koalicion me LSI-nė: Aq sa mund ta bėj me Partinė Socialiste, aq mund ta bėj dhe me Lėvizjen Socialiste pėr Integrim, as me njėrėn dhe as me tjetrėn, absolutisht. Nuk janė pėr koalicion, nuk janė kėto forca politike-shprehej i sigurtė kreu i PD-sė.
Mė i ashpėr Ilir Metaj, kur thirrte nė tribunė pėrpara mbėshtetėsve tė vet: Kuēedrave tė korrupsionit qė i vranė shqiptarėt nė Gėrdec dhe qė i vrasin ēdo ditė me korrupsionin dhe makutėrinė e tyre po i vjen fundi nga zgjimi i popullit Shqipėria nuk ka nevojė as pėr njė doktor qė e sėmur popullin e tij nė marrėzitė e tij. Nuk ka nevojė as pėr njerėz tė cilėt nuk kanė idenė e shtetit, nuk kanė idenė e institucioneve dhe qė i urrejnė shqiptarėt e thjeshtė . Shqipėria nė 28 qershor voton pėr largimin njėherė e mirė tė Sali Berishės nga pushteti dhe nga politika dhe voton mė 28 qershor pėr fitoren e LSI dhe tė Aleancės Socialiste pėr Integrim dhe pėr fitoren e tė gjithė socialistėve kudo qė ndodhen, tė cilėt me Ilir Metėn do tė nėnshkruajnė anėtarėsimin nė Bashkimin Europian deri nė vitin 2013″.
Por, siē thotė anglezi: kurrė mos thuaj kurrė. Pas pesė ditė festimesh tipike alla-PD, kur partia nuk ishte forca mė e madhe dhe ky fat i takonte PS-sė, por pa mundur tė sigurojė mandatet qeverisėse, PD-ja ėshtė nė kėmbėt e LSI-sė pėr tė bėrė formulėn e qeverisjes, njė shumicė e djathtė dhe njė pakice tė majtė pėr njė ekip qeverisės qė do tė bashkojė ekstremistėt e tė djathtės dhe tė tė majtės nė njė koalicion, qė ėshtė pėrfundimi i pazakontė i dy liderėve, mes tė cilėve ka patur pėr 19 vite njė hendek tė madh politik dhe moral, por qė nga viti nė vit ėshtė mbushur me dashuri dhe urrejtje dhe nė vitet e fundit edhe me bashkėpunime, qė nė fund tė fundit i paraprinė bashkėpunimit dypartiak nė qeverisjen qendrore.
***
Nėse ka njė socialist qė ka qenė majė mė majė me Sali Berishėn, ky ka qenė Ilir Meta. Megjithėse me diferenca tė madhe moshe, janė pėrpjekur ti bėjnė gropėn njėri-tjetrit. Ishin takuar pėr herė tė parė nė dhjetor 90, Berisha si i dėrguar i Ramiz Alisė pėr tė vėnė nėn kontroll lėvizjen studentore dhe mė pas partinė e parė opozitare, ndėrsa Metaj si njėri prej studentėve qė merrnin pjesė nė takimin e 8 dhjetorit me Alinė dhe Gjinushin. Dy vite mė pas, nė njė parlament, ku PD-ja kishte marrė shumicėn dėrrmuese pas votimeve tė 22 marsit 1992 dhe Berisha ishte zgjedhur president, deputetit Metaj, atėherė 21 vjeē, i hiqej imuniteti, pėr njė ngjarje kriminale nė Poliēan. Shpagimi do tė vinte nė 18 shtator 1998, kur Spartak Braho, bashkėpunėtori mė i ngushtė i Ilir Metajt nė PS, atėherė kryetar i komisionit tė ligjeve dhe tė mandateve do tė linte pa imunitet kryetarin e PD-sė nė opozitė, Sali Berisha.
Akuza ishte tentativa pėr grusht shteti, pėr puēin institucional qė selia blu organizoi nė 13-14 shtator, pas vrasjes sė ish-liderit tė Dhjetorit, Azem Hajdari nė 12 shtator. Dy vite mė pas, do tė vinte hakmarrja direkte e Ilir Metės ndaj Sali Berishės. Opozita vazhdonte mitingjet e saj kundėr qeverisė sė drejtuar nga kryeministri Ilir Metaj, duke marshuar nė bulevard gati pėrditė, dhe qė pėrfundonin me sulme kundėr institucioneve. Nė 28 nėntor 2000, nė emėr tė mbrojtjes sė institucioneve, policia vret njė militant tė PD-sė nė Tropojė, ndėrsa nė mbrėmje vonė nė Tiranė policia e Tiranės do tė ndalonte pėr disa orė kryetarin e PD-sė Berisha nė Drejtorinė e Policisė sė Tiranės.
Sali Berisha do tė ishte nė krahun e Fatos Nanos nė lėvizjen e nisur prej tij pėr katarsis nė vjeshtėn 2001 dhe qė kulmoi me dorėheqjen e Ilir Metajt si kryeministėr nė shkurt 2002. Dy vite mė pas, sėrish nė krah tė Metajt pėr tė rrėzuar kryeministrin Fatos Nano me lėvizjen Nano Ik.
***
Nėse shumėkush ėshtė ēuditur apo lėnduar nga bashkimi i djeshėm mes kryetarit tė PD-sė dhe tė LSI-sė, ata qė i njohin sadopak, i mirėkuptojnė qė tė dy. Sepse qė tė dy janė pragmatistė. I pari ishte nė pushtet pėr katėr vite dhe kishte premtuar njė mandat tjetėr tė fituar lehtėsisht, por mori njė votė tė pamjaftueshme pėr tė formuar qeverinė. I dyti ishte pėr tre vjet nė opozitė dhe prej dy vitesh ka njė pjesė jo tė vogėl tė pushtetit vendor nė disa bashki dhe komuna.
Sodomos prej shkurtit 2007, Berisha dhe Metaj kanė treguar se dinė tė bashkėpunojnė shumė mirė dhe nė emėr tė njė kundėrshtari tė pėrbashkėt. Sot nė disa qarqe tė vendit, pushteti nuk kontrollohet mė nga opozita e majtė, sepse pėrfaqėsues tė LSI-sė bashkuan votat me ato tė PD-sė kundėr pėrfaqėsuesve tė PS-sė. Pak muaj mė parė, disa prej bashkive mė tė mėdha tė vendit, pėrfshirė kėtu edhe Tiranėn, u bllokuan nė miratimin e buxhetit pėr vitin 2009 nga kėshilltarėt e PD-sė dhe tė LSI-sė.
Vota e tyre bashkė krijoi njė krizė disa mujore e cila u zgjidh, por me kosto tė rėnda morale dhe mosbesimi reciprok mes dy forcave tė majta. Ilir Metaj ishte i vetmi ndėr kryetarėt e partive opozitare qė kishte pranuar tė vizitonte dhe tė lavdėronte segmentin rrugor Rėshen-Kalimash, njė vepėr qė ėshtė objekt i prokurorisė sė pėrgjithshme pėr njė abuzim qė shkon rreth 230 milionė euro.
Metaj dhe partia e tij e mbajtėn lart flamurin e Gėrdecit, por nė pėrkujtimin e tragjedisė qeveritare nė 15 maars 2009, LSI bėnte mitingun e saj, veēmas nga opozita e kryesuar nga PS-ja. Nė 22 qershor, vetėm njė javė para mbajtjes sė zgjedhjeve, Metaj dhe Nano bėnė tė ashtuquajturėn tryezė pėr bashkimin e tė majtės, kur pėr mėse dy vjet ishte punuar vetėm pėr pėrēarjen e saj, apo kur mė keq, kur ish-kryetari i PS-sė Nano deklaronte se Liderėt e radhės do tė kuptojnė pėrpara dhe pas 28 qershorit qė nuk mund tė ndėrtohet njė karrierė nė pėrēarje, nuk mund tė ndėrtohet asnjė e mirė pėr vendin nė gjendjen e foshnjėrisė sė sotme politike, kur vetėm njė muaj mė parė kishte bėrė thirrje direkte pėr rrėzimin e Ramės nga drejtimi i PS-sė, sepse emri i tij nuk ishte pėrfshirė nė listat e partisė dhe duke vlerėsuar lart rolin e Berishės si kryeministėr.
Nė vitet e fundit, kur kryetari i LSI-sė ėshtė akuzuar pėr aleanca fluide dhe si delfin i Berishės, pėr ta ilustruar ėshtė vėnė njė foto e tė dyve: Berisha i qeshur dhe me vėshtrimin ndjellės, ndėrsa Metaj syulur dhe si i zėnė nė faj. Tani do tė duhet njė foto tjetėr ilustruese, para njė sfondi kuq e blu: dy tė humbur qė fitojnė sė bashku, por qė sot kanė humbur shumė nė elektoratin e tyre, i cili nuk harron!
Zgjedhėsi Sali Ramė Berisha, 65 vjeē, votonte paraditen e 28 qershorit te Liceu Artistik i Tiranės. Dy net mė parė nė sheshin Skėnderbej tė tejmbushur me pasagjerė autobuzėsh qė ishin dyndur nga mbarė vendi deklaronte: Sonte uragani i fitores ėshtė shndėrruar nė detin blu tė fitores sonė, uragani i fitores qė vėrshon nė tė katėr anėt e kėtij vendi, nė qytete, komuna, fshatra, rrugė edhe sheshe. Dy ditė mė pas, Shqipėria nuk votoi blu dhe PD-ja doli partia e dytė pas PS-sė. Zgjedhėsi Ilir Rexhep Metaj, 40 vjeē, votonte i pari, ndėr kryetarėt e partive, nė njė lokal privat. Nė mitingun pėrmbyllės tė fushatės, ndėr tė tjera u shpreh se:
Sot do tju them me garancinė mė tė plotė, se Lėvizja Socialiste pėr Integrim ka arritur numrin e 34 deputetėve dhe diskuton 15 mandate mė shumė, deri tė dielėn. Sot Lėvizja Socialiste pėr Integrim, ėshtė forca e parė nė 4 qarqe, nė radhė tė parė nė Fier dhe nė Berat. Sot nė qarkun e Tiranės, LSI dhe koalicioni ynė ka tė sigurt 8 mandate dhe luftojnė pėr 11 deri tė dielėn.
Njė javė mė pas, partia qė ai ka drejtuar prej themelimit nė shtator 2004, ka marrė vetėm 4 mandate, apo 10 pėr qind tė asaj qė synonte. Tani, dy tė humburit e mėdhenj tė asaj qė aspironin nga zgjedhjet, Sali Berisha dhe Ilir Metaj, po bashkojnė humbjet e tyre pėr tė bėrė numrat e njė koalicioni, pėr tė fituar njė qeveri tė pėrbashkėt. Duke shkelur mbi shumė parime dhe mbi tė gjitha duke fshirė atė vijė ndarėse mes tė majtės dhe tė djathtės, ne emėr tė njė force pragmatiste, qė mė mirė do njė vezė sot se njė pulė mot.
***
Sali Berisha dukej i vendosur, disa ditė para zgjedhjeve tė 28 qershorit 2009 se do tė bėnte qeverinė tjetėr me po ata me tė cilėt kishte qeverisur pėrmes skandaleve tė panumėrta prej shtatorit 2005. Shprehej se nuk do tė bėnte kurrė njė koalicion me LSI-nė: Aq sa mund ta bėj me Partinė Socialiste, aq mund ta bėj dhe me Lėvizjen Socialiste pėr Integrim, as me njėrėn dhe as me tjetrėn, absolutisht. Nuk janė pėr koalicion, nuk janė kėto forca politike-shprehej i sigurtė kreu i PD-sė.
Mė i ashpėr Ilir Metaj, kur thirrte nė tribunė pėrpara mbėshtetėsve tė vet: Kuēedrave tė korrupsionit qė i vranė shqiptarėt nė Gėrdec dhe qė i vrasin ēdo ditė me korrupsionin dhe makutėrinė e tyre po i vjen fundi nga zgjimi i popullit Shqipėria nuk ka nevojė as pėr njė doktor qė e sėmur popullin e tij nė marrėzitė e tij. Nuk ka nevojė as pėr njerėz tė cilėt nuk kanė idenė e shtetit, nuk kanė idenė e institucioneve dhe qė i urrejnė shqiptarėt e thjeshtė . Shqipėria nė 28 qershor voton pėr largimin njėherė e mirė tė Sali Berishės nga pushteti dhe nga politika dhe voton mė 28 qershor pėr fitoren e LSI dhe tė Aleancės Socialiste pėr Integrim dhe pėr fitoren e tė gjithė socialistėve kudo qė ndodhen, tė cilėt me Ilir Metėn do tė nėnshkruajnė anėtarėsimin nė Bashkimin Europian deri nė vitin 2013″.
Por, siē thotė anglezi: kurrė mos thuaj kurrė. Pas pesė ditė festimesh tipike alla-PD, kur partia nuk ishte forca mė e madhe dhe ky fat i takonte PS-sė, por pa mundur tė sigurojė mandatet qeverisėse, PD-ja ėshtė nė kėmbėt e LSI-sė pėr tė bėrė formulėn e qeverisjes, njė shumicė e djathtė dhe njė pakice tė majtė pėr njė ekip qeverisės qė do tė bashkojė ekstremistėt e tė djathtės dhe tė tė majtės nė njė koalicion, qė ėshtė pėrfundimi i pazakontė i dy liderėve, mes tė cilėve ka patur pėr 19 vite njė hendek tė madh politik dhe moral, por qė nga viti nė vit ėshtė mbushur me dashuri dhe urrejtje dhe nė vitet e fundit edhe me bashkėpunime, qė nė fund tė fundit i paraprinė bashkėpunimit dypartiak nė qeverisjen qendrore.
***
Nėse ka njė socialist qė ka qenė majė mė majė me Sali Berishėn, ky ka qenė Ilir Meta. Megjithėse me diferenca tė madhe moshe, janė pėrpjekur ti bėjnė gropėn njėri-tjetrit. Ishin takuar pėr herė tė parė nė dhjetor 90, Berisha si i dėrguar i Ramiz Alisė pėr tė vėnė nėn kontroll lėvizjen studentore dhe mė pas partinė e parė opozitare, ndėrsa Metaj si njėri prej studentėve qė merrnin pjesė nė takimin e 8 dhjetorit me Alinė dhe Gjinushin. Dy vite mė pas, nė njė parlament, ku PD-ja kishte marrė shumicėn dėrrmuese pas votimeve tė 22 marsit 1992 dhe Berisha ishte zgjedhur president, deputetit Metaj, atėherė 21 vjeē, i hiqej imuniteti, pėr njė ngjarje kriminale nė Poliēan. Shpagimi do tė vinte nė 18 shtator 1998, kur Spartak Braho, bashkėpunėtori mė i ngushtė i Ilir Metajt nė PS, atėherė kryetar i komisionit tė ligjeve dhe tė mandateve do tė linte pa imunitet kryetarin e PD-sė nė opozitė, Sali Berisha.
Akuza ishte tentativa pėr grusht shteti, pėr puēin institucional qė selia blu organizoi nė 13-14 shtator, pas vrasjes sė ish-liderit tė Dhjetorit, Azem Hajdari nė 12 shtator. Dy vite mė pas, do tė vinte hakmarrja direkte e Ilir Metės ndaj Sali Berishės. Opozita vazhdonte mitingjet e saj kundėr qeverisė sė drejtuar nga kryeministri Ilir Metaj, duke marshuar nė bulevard gati pėrditė, dhe qė pėrfundonin me sulme kundėr institucioneve. Nė 28 nėntor 2000, nė emėr tė mbrojtjes sė institucioneve, policia vret njė militant tė PD-sė nė Tropojė, ndėrsa nė mbrėmje vonė nė Tiranė policia e Tiranės do tė ndalonte pėr disa orė kryetarin e PD-sė Berisha nė Drejtorinė e Policisė sė Tiranės.
Sali Berisha do tė ishte nė krahun e Fatos Nanos nė lėvizjen e nisur prej tij pėr katarsis nė vjeshtėn 2001 dhe qė kulmoi me dorėheqjen e Ilir Metajt si kryeministėr nė shkurt 2002. Dy vite mė pas, sėrish nė krah tė Metajt pėr tė rrėzuar kryeministrin Fatos Nano me lėvizjen Nano Ik.
***
Nėse shumėkush ėshtė ēuditur apo lėnduar nga bashkimi i djeshėm mes kryetarit tė PD-sė dhe tė LSI-sė, ata qė i njohin sadopak, i mirėkuptojnė qė tė dy. Sepse qė tė dy janė pragmatistė. I pari ishte nė pushtet pėr katėr vite dhe kishte premtuar njė mandat tjetėr tė fituar lehtėsisht, por mori njė votė tė pamjaftueshme pėr tė formuar qeverinė. I dyti ishte pėr tre vjet nė opozitė dhe prej dy vitesh ka njė pjesė jo tė vogėl tė pushtetit vendor nė disa bashki dhe komuna.
Sodomos prej shkurtit 2007, Berisha dhe Metaj kanė treguar se dinė tė bashkėpunojnė shumė mirė dhe nė emėr tė njė kundėrshtari tė pėrbashkėt. Sot nė disa qarqe tė vendit, pushteti nuk kontrollohet mė nga opozita e majtė, sepse pėrfaqėsues tė LSI-sė bashkuan votat me ato tė PD-sė kundėr pėrfaqėsuesve tė PS-sė. Pak muaj mė parė, disa prej bashkive mė tė mėdha tė vendit, pėrfshirė kėtu edhe Tiranėn, u bllokuan nė miratimin e buxhetit pėr vitin 2009 nga kėshilltarėt e PD-sė dhe tė LSI-sė.
Vota e tyre bashkė krijoi njė krizė disa mujore e cila u zgjidh, por me kosto tė rėnda morale dhe mosbesimi reciprok mes dy forcave tė majta. Ilir Metaj ishte i vetmi ndėr kryetarėt e partive opozitare qė kishte pranuar tė vizitonte dhe tė lavdėronte segmentin rrugor Rėshen-Kalimash, njė vepėr qė ėshtė objekt i prokurorisė sė pėrgjithshme pėr njė abuzim qė shkon rreth 230 milionė euro.
Metaj dhe partia e tij e mbajtėn lart flamurin e Gėrdecit, por nė pėrkujtimin e tragjedisė qeveritare nė 15 maars 2009, LSI bėnte mitingun e saj, veēmas nga opozita e kryesuar nga PS-ja. Nė 22 qershor, vetėm njė javė para mbajtjes sė zgjedhjeve, Metaj dhe Nano bėnė tė ashtuquajturėn tryezė pėr bashkimin e tė majtės, kur pėr mėse dy vjet ishte punuar vetėm pėr pėrēarjen e saj, apo kur mė keq, kur ish-kryetari i PS-sė Nano deklaronte se Liderėt e radhės do tė kuptojnė pėrpara dhe pas 28 qershorit qė nuk mund tė ndėrtohet njė karrierė nė pėrēarje, nuk mund tė ndėrtohet asnjė e mirė pėr vendin nė gjendjen e foshnjėrisė sė sotme politike, kur vetėm njė muaj mė parė kishte bėrė thirrje direkte pėr rrėzimin e Ramės nga drejtimi i PS-sė, sepse emri i tij nuk ishte pėrfshirė nė listat e partisė dhe duke vlerėsuar lart rolin e Berishės si kryeministėr.
Nė vitet e fundit, kur kryetari i LSI-sė ėshtė akuzuar pėr aleanca fluide dhe si delfin i Berishės, pėr ta ilustruar ėshtė vėnė njė foto e tė dyve: Berisha i qeshur dhe me vėshtrimin ndjellės, ndėrsa Metaj syulur dhe si i zėnė nė faj. Tani do tė duhet njė foto tjetėr ilustruese, para njė sfondi kuq e blu: dy tė humbur qė fitojnė sė bashku, por qė sot kanė humbur shumė nė elektoratin e tyre, i cili nuk harron!