Miliarda vite mė parė, nė njė pikė tė panjohur tė hiēit zanafillor, shpėrtheu procesi evolutiv qė ka arritur deri nė ditėt tona. Por, Toka fsheh qė atėherė shumė sekrete aq sa janė dhe galaktikat qė vėrtiten nėpėr Univers.

Shumė prej tyre sfidojnė mendjen njerėzore, duke lėshuar sinjale nga prania e tyre e heshtur. Tė tjera prehen tė pashqetėsuara nė pafundėsinė e padukshme qė na rrethon dhe kushtėzojnė ekzistencėn tonė me forca tė pakonceptueshme e tė stėrmėdha.

Kur do tė na mundėsohet vetėdija pėr origjinėn tonė? Qysh nga origjinat e tij tė largėta, njeriu nuk u mjaftua me tė jetuarėt, por ndjeu nevojėn qė tė kthehej pėr tė bėrė pjesė nė projektin e pafundėm prej tė cilit ishte i bindur se e kishin dėbuar.

Po pėrse kaq siguri? Nė tė gjitha kulturat qė kanė gjalluar nė kėtė planet, ekziston ideja e njė atdheu tė largėt, e njė Parajse Tokėsore, nė tė cilėn njeriu ishte gjithēka, e gjithēka rrotullohej rreth tij. Nuk kishte nevojė tė dėshironte asgjė, e prapė kėrkonte mė shumė, e guxoi t'i afrohej sė vėrtetės, dijes, frutit tė ndaluar.

Qe ai ēasti kur Zoti ndėshkoi etjen pėr ambicje tė njeriut dhe e dėnoi atė me njė jetė mundimesh dhe vuajtjesh, nė njė botė tė egėr e tė panjohur. Ē'ėshtė njeriu? Ēfarė fshihet nė 95% tė trurit tė tij, funksionet e tė cilit mbeten ende tė fshehta? Nga Big Bengu deri mė sot, ende shtrohet pyetja, nga e si u krijua njeriu? Ajo qė na ēudit me njeriun e lashtė, por qė ende lėngon brėnda secilit prej nesh, ėshtė aftėsia e jashtėzakonshme pėr tė jetuar nė simbiozė me kozmosin, duke i njohur plotėsisht shqisat e tij e duke ditur t'i kontrollonte e t'i orientonte kah e nė mes tė pafundėsisė. Rreth kėsaj aftėsie tė jashtėzakonshme, njeriu i zakonshėm nuk di sesi tė pėrfitojė mė, i mėsuar siē ėshtė pėr tė derdhur nė teknologji funksionet natyrale tė shqisave tė tij, duke harruar kėshtu pėrmasėn e tij shpirtėrore. Nė origjinėn e dijes e tė kulturės sė ēdo qenieje njerėzore, ka njė element qė vjen para elementėve alkimikė apo themelorė, uji, toka, ajri, zjarri, hapėsira, e ky ėshtė tingulli.

Gjoni, nė prologun e Ungjillit sipas atij vetė, thotė: "Nė fillim ishte Ai qė ėshtė Fjala". Ai ishte me Zotin; Ai ishte Zot. Ai ishte nė fillim me Zotin. Pėrmes tij Zoti ka krijuar gjithēka?

Zanafilla thotė: "Zoti tha: bėhu, e u bė". Nė themel tė filozofisė mė tė lashtė greke ishte marrėdhėnia: mendim-fjalė-realitet. Por filozofia greke ka marrė nga ajo e Egjiptit.

E nė fakt, zanafilla egjiptiane e Menfit thotė: "Ptah, i madhi ėshtė zemra (truri) dhe gjuha (fjala) e Enneade-s sė zotave, ai krijoi zotat, lindi nė zemėr dhe lindi nė gjuhė diēka nė formėn e Atum".

Tashti, Atum ėshtė krijuesi, por kuptohet se ai ėshtė i krijuar, falė zemrės (fronit tė mendimit, sipas egjiptianėve) e falė zėrit (gjuhės). Edhe egjiptianėt kanė marrė nga filozofia e Lindjes sė Afėrme, e kėshtu me radhė derisa arrijmė atje ku adresohet filozofia mė e lashtė: India. Brahma ėshtė gjithēkaja, ėshtė Zot, shpirt universal.

Nė themelin e zanafillės Indu, e kotė ta themi, ėshtė tingulli.

Tingulli i heshtur i Spiritualitetit. Kushdo qė ka njohje rreth doktrinave shpirtėrore indiane, do tė ketė dėgjuar pėr Mantra-n. Ėshtė njė disiplinė meditative, e cila nėpėrmjet shqiptimit zėulėt tė rrokjeve tė shenjta sanskrite, mundėson tė dėrguarėt-pėr ta thėnė me terma profane- nė "rikumbim" tė mėndjes, e cila ėshtė armikja mė e betuar e Atman, Unit, shpirtit individual qė duhet tė realizohet pėr t'u kthyer e bėrė pjesė nė gjithēkanė.

Mendja prihet ta largojė individin nga pafundėsia, duke i dhėnė iluzionin e tė qenit i vetėmjaftueshėm e duke e shtyrė kah egoizmi. Vetėm duke arritur tė asgjėsosh e tė kontrollosh mendjen, Atman ngjitet nė perceptimin mė tė lartė prej ku ndjehet pėrkatėsia nė gjithēkanė qė ėshtė Shpirt hyjnor?

Ajo qė njeriu ka harruar pėrgjatė udhėtimit tė tij tė pasigurtė historik, ėshtė pikėrisht fakti i tė qenit njeri, njė Zot i rrėzuar qė ėndėrron tė vezullojė prej dritės hyjnore.

Pėrgatiti

KLARITA BAJRAKTARI